Seele vergiß sie nicht – Peter Cornelius

/door

Op 25 oktober presenteerde ons koor tijdens ons najaarsconcert in de Sint-Joriskerk in Heumen het requiem van Peter Cornelius – Seele vergiß nicht die Toten. Peter Cornelius (1824–1874) was een Duitse componist, dichter en criticus. Hij stond in de schaduw van tijdgenoten als Liszt en Wagner, maar zijn muziek heeft een heel eigen, intieme klankwereld. Cornelius schreef vooral liederen en vocale muziek, waarbij hij vaak zijn eigen teksten gebruikte.

Het motet ‘Seele vergiß nicht die Toten’ is een van zijn bekendste geestelijke werken. Het is gecomponeerd in 1852 (later herzien in 1872) en wordt vaak Requiem genoemd. Cornelius schreef de tekst zelf: een innige, troostrijke meditatie die de luisteraar oproept de doden niet te vergeten en tegelijk hoop te putten uit de christelijke belofte van het eeuwige leven. De prachtigste versregel in het requiem is wel: “Ziel, vergeet de gestorvenen niet! Kijk, ze zweven om je heen, en huiveren van verlatenheid”.

Muzikaal is het werk een uitdaging voor koorzangers. De meerstemmige structuur vraagt om grote zuiverheid, en Cornelius wisselt homofone passages – waar de stemmen samenklinken –  af met subtiele polyfonie – waar de stemmen door elkaar heen zingen. De muziek klinkt ingetogen en plechtig, maar kent ook momenten van spanning en dramatiek. Juist die afwisseling maakt het tot een diep ontroerend stuk dat zich langzaam aan het slot ontvouwt in eenvoud.

Voor zangers én luisteraars is ‘Seele vergiß nicht die Toten’ een intense ervaring: ingetogen en sereen. Cornelius laat zien dat ook een relatief klein koorwerk een diepe spirituele kracht kan hebben.

Presentatieconcert Sint-Joriskerk in Heumen

/door

Heumen, zaterdag 25 oktober 2025 – Twee uur voor aanvang van ons presentatieconcert in Heumen, meldt onze dirigent Jelle Hoksbergen zich af wegens familieomstandigheden. Hij adviseert ons: “Laat het concert vooral doorgaan …dat komt met de reserve-dirigenten best goed”.

We regelen onderling dat onze kersverse reserve-dirigent Joke Pruin-Boer het eerste deel van het concertprogramma dirigeert en onze oud-dirigent Hans Meek het tweede. Organist Joseph Steenbrink neemt de pianobegeleiding van Jelle over van de solopartij van Hans Meek – het gedicht ‘Voor een dag van morgen’ van Hans Andreus op muziek van Antoine Oomen. Het instuderen vindt plaats als de gasten al binnendruppelen.

De Sint-Joriskerk zit met 70 bezoekers net niet vol. Zij hebben een mooi programmaboekje op hun schoot met als titel ‘De liefsten’, een fragment uit het gedicht ‘Langzaam zie ik hen gaan’ van Ida Gerhardt op muziek gezet door Felicity Goodwin naar Bach. We vertellen het publiek dat onze dirigent Jelle Hoksbergen helaas verhinderd is, maar beloven een mooi concert.

En dat lukt. We laten horen welke liederen we voordragen bij uitvaarten. Het zijn stuk voor stuk juweeltjes. Het publiek is verrast door de afwisseling in sfeer en dynamiek van de liederen. Maar ook omdat we de liederen larderen met mooie afscheidsgedichten, prachtig voorgedragen door Bram Wildeman. Zijn stem is er helemaal voor gemaakt. Behalve het lied ‘Langzaam zie ik hen gaan’ waarbij Joseph Steenbrink ons begeleidt op het orgel, zingen we alle liederen a capella.

Eén koorstuk is nieuw en speciaal ingestudeerd voor dit concert. Dat is het requiem ‘Seele vergiß sie nicht’ van Peter Cornelius. Aan dit koorstuk besteden we aandacht in het volgende bericht in dit blog.

In de Sint-Joriskerk vinden vaker concerten plaats. De kerk is klein. Er mogen niet meer dan 100 personen in. Dat maakt het makkelijk intiem. Wat ook opvalt is de mooie akoestiek. We hoeven niet hard te zingen. Daardoor kunnen we ontspannen en echt opgaan in de liederen.

Klik hier voor het volledige programma van ons concert op 25 oktober 2025.